”प्रत्यक्षं ज्यौतिषं शास्त्रं,चन्द्रार्कौ यत्र साक्षिणौ”जन्म कुण्डली भनेको जातकको जन्मस्थान, जन्ममिति र जन्मसमय सहित खगोलीय एवं भूगोलीय अवस्थितिहरूको अभिलेख राखिने वैज्ञानिक दस्तावेज अर्थात् चिनारी नै जन्म कुण्डली या चिना हो, जसलार्इ ज्योतिषशास्त्री अथवा यस सम्बन्धी ज्ञान भएका गुरू, पुरोहित/पण्डितहरूको सहयोगमा बनाउन सकिन्छ ‘चिना’को अर्थ पनि व्यक्तिलाई चिनाउनु नै भन्ने हुन्छ । यो धर्तीमा मानिस जन्मेको आधारमा

ढिलो विवाह हुनाले परिणामस्वरूप हामीले उपयुक्क्त जीवन साथी भेटाउन गाह्रो हुन्छ । विवाहमा ढिलाई भएको तब महसुस हुन्छ, जब विवाहको कुरा चलेतापानी विवाहमा कुनैन कुनै कारणले वाधा आउँछ । पुरानो समयमा जब बाल विवाह हुन्थ्यो त्यस बेला बीस वर्षको उमेर धेरै मानिन्थ्यो, तर अहिले त्यस्तो परिस्थिति छैन । हाम्रो जन्म कुण्डलीको सातौं घरले भन्दछ कि

अथर्व–वेदको अनुसार बुधकी आमाको नाम तारा र पिताको नाम चन्द्रमा हो। ब्रह्माजीले यसको नाम यसको बुद्धि तथा गम्भीरतालाई देखेर नै बुध राखेका हुन्। बुधको अर्थ हुन्छ जात्रु। चन्द्रमाको कथामा चन्द्रको उच्छृंखलताको चर्चाको दौरान देवगुरू वृहस्पति कि पत्नी ताराको बारेमा त भनिनै सकेको छ। श्रीमद्भागवत–महापुराणको अनुसार बुध सबै शास्त्रमा पारङ्गत तथा चन्द्रमाको समान कान्तिमान छ। मत्स्यपुराणको

ज्यो.डा.सन्तोष उपाध्याय रेग्मीएम.ए.ज्योतिष, पि.एच.डी ज्योतिष शुक्र ग्रहको पौराणिक कथामहाभारत आदि पर्वको अनुसार शुक्राचार्य दानवका पुरोहित तथा योगका आचार्य हुन्। महाभारत तथा मत्स्य पुराणको अनुसार शुक्राचार्यले शिवलिंगको स्थापना गरी यस्तो कठोर तपस्या गरे कि भगवान शंकर स्वयं प्रकट भए। शुक्राचार्यले शंकरजी को स्तुति “अष्ट मूत्र्तयाष्टक स्तोत्र” ले गरे। शुक्राचार्यले आफ्ना शिष्य तथा दानवहरुका लागि भगवान् शंकरको

ज्यो.डा.सन्तोष उपाध्याय रेग्मीएम.ए.ज्योतिष, पि.एच.डी ज्योतिष राहु र केतुको कथा पनि विचित्रै छ— पुराण आदि पढ्नाले थाहा हुन्छ कि पृथिवीमा जीवनलाई तीन मुख्य भागमा बाँडिएको छ — मानव, असुर र दानव। यस्को अतिरिक्त देवताहरु पनि थिए जसकि आमा माता अदितिको बारेमा हामीले पहिला नै चर्चा गरिनै सकेका छौं । असुर, दानव दैत्य र देवताका पिता त

ज्यो.डा.सन्तोष उपाध्याय रेग्मीएम.ए.ज्योतिष, पि.एच.डी ज्योतिष कालसर्प योग के हो ?कालसर्प योग भनेको के हो ? कालसर्प योगको निर्माण कसरी हुन्छ ? र यसको समाधान के हो त ? राहु र केतु यी दुई ग्रह सौर्यमण्डलमा सँधै १८० डिग्रीको अन्तरमा हुने गर्दछन् । कहिले पनि यि दूइको दुरी घटबढ हुँदैन । जब सौरमण्डलमा राहु र केतु

ज्यो.डा.सन्तोष उपाध्याय रेग्मीएम.ए.ज्योतिष, पि.एच.डी ज्योतिष मांगलिकको अर्थ हुन्छ श्रेष्ठता वा शुभ, तर हाम्रो जन्मकुण्डलीमा मांगलिक योग छ भने वित्तिकै वैवाहिक सम्बन्ध बिग्रिन्छ नै भन्ने भ्रम भएको देखिन्छ । ज्योतिष शास्त्र अनुसार मांगलिक योग अशुभ योग होइन । सामान्य बुझाइ भनेको बहुबिबाह हो भन्ने बुझ्छौ तर सबै मांगलिक योगको नकारात्मक प्रभाव भने हुन्न मांगलिक योग छ